Fałszywe inwestycje i podszywanie się pod znane osoby - jak się chronić przed oszustami?
W ostatnich latach obserwujemy gwałtowny wzrost oszustw internetowych, szczególnie tych związanych z rzekomymi „pewnymi” inwestycjami. Przestępcy coraz częściej wykorzystują wizerunki znanych osób, logotypy renomowanych firm oraz profesjonalnie wyglądające strony internetowe, by wzbudzić zaufanie i nakłonić ofiary do przekazania pieniędzy lub danych osobowych.
Jedną z najczęstszych metod przez oszustów jest wykorzystywanie wizerunku znanych osób, przedsiębiorców, celebrytów czy polityków. W sieci można natrafić reklamy sugerujące, że dana osoba „zdradza sekret szybkiego zarobku” lub „inwestuje w przełomową platformę finansową”. Wizerunki tych osób pojawiają się spreparowanych wywiadach, artykułach stylizowanych na materiały znanych portali informacyjnych czy reklamach w mediach społecznościowych. W rzeczywistości osoby te, nie mają nic wspólnego z promowaną inwestycją. Schemat działania jest zazwyczaj podobny. Ofiara trafia na reklamę obiecującą szybki i wysoki zysk. Po kliknięciu w link zostaje przekierowana na stronę, gdzie proszona jest o podanie danych kontaktowych, a następnie kontaktuje się z nią „konsultant inwestycyjny”, który namawia do wpłaty pierwszej kwoty, z reguły niewielkiej. Po pewnym czasie na fałszywej platformie widać rzekome zyski, osoby widząc to, wpłacając pozostałe oszczędności, celem zwiększenia swojego zarobku, a gdy ofiara chce wypłacić pieniądze, okazuje się to niemożliwe. Kontakt z fałszywym konsultantem urywa się, a wpłacone środki są bardzo trudne do odzyskania.
Oprócz fałszywych inwestycji przestępcy stosują również wszystkim dobrze znane oszustwa na pracownika banku, które polega na podszywanie się pod konsultanta i informowanie o rzekomym zagrożeniu środków. Kolejnym przykładem jest oszustwa na kod BLIK, które prowadzą do wyłudzenia kodów płatności. Ofiara otrzymuje wiadomość rzekomo od znajomego, jednak w rzeczywistości piszą do niej cyberoszuści, którzy wcześniej przejęli jego konto i próbują wyłudzić pieniądze. Po przekazaniu kodu oszczędności natychmiast znikają z rachunku. Podobne mechanizmy manipulacji emocjami wykorzystywane są również w innych popularnych metodach. Oszustwo na „wnuczka”, „na policjanta”. Wydawałoby się, że metoda jest już wszystkim doskonale znane, jednak w dalszym ciągu przestępcom, którzy ją stosują udaje się oszukać inne osoby. Ofiara otrzymuje telefon od znajomego krewnego lub fałszywego policjanta. Oszust informuje o wypadku, pilnej akcji policji i prosi o przekazanie gotówki kurierowi. Działanie to opiera się na silnych emocjach i presji czasu.
Aby uniknąć utraty niekiedy oszczędności życia oraz danych osobowych, warto przestrzegać kilku podstawowych zasad.
- Po pierwsze nie podawać swoich danych osobowych ani bankowych nieznanym podmiotom. Nigdy nie przekazujmy loginów, haseł czy kodów BLIK ani danych kart płatniczych.
- Nie instalujmy na telefonach komórkowych czy komputerach oprogramowania, o które zostaniemy poproszeni przez obce osoby. Zazwyczaj takie oprogramowania mają możliwość zdalnego sterowania pulpitem, oraz dają dostęp do posiadanych aplikacji i haseł. Legalne instytucje finansowe nie wymagają takiego działania.
- Nie dajmy się nabrać na „gwarantowany zysk”, każda inwestycja wiąże się z ryzykiem. Obietnica szybkich i wysokich zysków bez ryzyka to sygnał ostrzegawczy.
- Weryfikujmy informacje u źródła. Jeżeli reklama powołuje się na znaną osobę, sprawdźmy oficjalne profile tych osób, niejednokrotnie znane nam osoby same ostrzegają przed oszustami.
- Zachowajmy czujność. Presja pośpiech i emocje to narzędzia manipulacji. Jeśli ktoś nalega na natychmiastową wpłatę oszczędności, to wyraźny sygnał ostrzegawczy. Przed zainwestowaniem pieniędzy warto porozmawiać z doradcą finansowym, prawnikiem lub kimś doświadczonym w zakresie finansów. Nie podejmujmy decyzji pod presją czasu.
Oszustwa internetowe stają się coraz bardziej wyrafinowane i trudniejsze do rozpoznania. Fałszywe inwestycje, podszywanie się pod znane osoby oraz inne formy wyłudzeń mogą dotknąć każdego, niezależnie od wieku czy doświadczenia. Kluczowe jest zachowanie ostrożności, nieudostępnianie swoich danych i konsultowanie decyzji finansowych z kompetentni osobami. Czujność powinna towarzyszyć nam zawsze, ale szczególnie w internecie. Policja przypomina, aby każdorazowo zgłaszać takie sytuacje. Nawet jeśli nie doszło do utraty pieniędzy, zgłoszenie może pomóc w ochronie innych osób przed oszustami.
młodszy aspirant Alicja Kowalczyk
Komenda Powiatowa Policji w Międzyrzeczu